W ostatnim czasie coraz większą wagę przywiązujemy do kwestii związanych z wyborem żywności, z roku na rok rośnie popyt na wysokiej jakości żywność wyprodukowaną pod kontrolą jednostek certyfikujących czyli żywność ekologiczną. Z badań wynika, że prawie co drugi Polak kupuje tzw. zdrową żywność. Jednak czy ‘zdrowa żywność’ to ‘żywność ekologiczna’? Otóż nie, chociaż na półkach znajdziemy je obok siebie.
Czy ‘zdrowa żywność’ to żywność certyfikowana?
Termin ‘zdrowa żywność’ jest często nadużywany przez producentów i stosowany w celach marketingowych. Najczęściej brak jest na takich produktach informacji dotyczących sposobu produkcji, przetwarzania żywności oraz wiarygodnego atestu. Zastosowanie tej nazwy dla określonej grupy produktów nie wymaga żadnego certyfikatu na etykiecie. Brak regulacji prawnych w tym zakresie wskazuje na zachowanie czujności przy wyborze tego typu produktów. A jeśli szukamy żywności ekologicznej przede wszystkim należy sprawdzić, czy taki produkt posiada atest.
Czym jest żywność certyfikowana i jak szukać takich produktów?
Żywność ekologiczna to żywność certyfikowana, której produkcja na wszystkich etapach odbywa się przy zastosowaniu ekologicznych metod zgodnie z obowiązującymi przepisami w rolnictwie ekologicznym określonymi w Rozporządzeniu Rady UE. Jest to żywność, której wytwarzanie odbywa się bez zastosowania nawozów sztucznych oraz chemicznych środków ochrony roślin.
Certyfikacja w rolnictwie ekologicznym jest poświadczeniem, że produkcja podlega stałej kontroli, a produkty spełniają wymogi przepisów prawnych. Certyfikat wydawany jest przez określone jednostki certyfikujące spełniające wymagania określone w art. 27 ust. 5 i 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) (patrz tabela). Jednostki te upoważnione są – przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – nie tylko do wydawania i cofania certyfikatów, ale również do przeprowadzania kontroli gospodarstw i przetwórni ekologicznych. Państwowy nadzór nad jednostkami certyfikującymi sprawuje Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych.
Aby uzyskać certyfikat rolnictwa ekologicznego producent musi zgłosić gospodarstwo rolnicze (jednostkę produkcyjną) do systemu rolnictwa ekologicznego. Po okresie przestawiania gospodarstwa (potwierdzonego coroczną kontrolą) otrzymuje certyfikat, uprawniający do oznaczania produktów, jako produkty rolnictwa ekologicznego.
Podczas zakupów czytajmy etykiety, ponieważ na etykiecie takiego produktu powinny być zamieszczone: nazwa oraz numer jednostki certyfikującej, nazwa oraz adres producenta, a także nazwa produktu i znak identyfikacyjny partii towaru.
Pamiętaj! Wszystkie produkty ekologiczne posiadają certyfikat jednej z dziesięciu jednostek certyfikujących (patrz tabela).
Ponadto na etykiecie można znaleźć napis „Rolnictwo ekologiczne- system kontroli WE” oraz wspólnotowy znak „Rolnictwo ekologiczne”.
Wybierając w sklepie w taki sposób oznaczony produkt, mamy pewność, że jest to ekologiczna żywność, a tym samym:
- przynajmniej 95% składników tak oznaczonego produktu zostało wyprodukowane metodami
ekologicznymi; - nadzór procesu produkcji i przygotowania odbywał się zgodnie z przyjętymi wytycznymi;
- sprzedaż produktów odbywa się bezpośrednio przez producenta lub w zabezpieczonych i oznakowanych opakowaniach;
- wiemy, przez kogo, gdzie i w jakich warunkach został wytworzony produkt.
Ten „markowy” znak może być stosowany przez wszystkie certyfikowane gospodarstwa ekologiczne i certyfikowanych producentów żywności. Znak „Rolnictwo ekologiczne” pozwala na odróżnienie produktu od pozostałej oferty rynkowej.
Jakie korzyści daje nam wybór żywności certyfikowanej? Rola oznakowania ekologicznego
Wybierając żywność certyfikowaną, w odróżnieniu do żywności konwencjonalnej, mamy pewność, że jest produkowana metodami całkowicie naturalnymi bez używania nawozów sztucznych czy pestycydów, jest wolna od zanieczyszczeń i pochodzi z gospodarstw o nieskażonym środowisku. Gospodarstwa ekologiczne w żywieniu zwierząt stosują pasze z własnego, ekologicznego gospodarstwa lub dokupują pasze ekologiczne z dopuszczalną domieszką pasz konwencjonalnych. W ekologicznychartykułach spożywczych nie znajdziemy sztucznych barwników, dodatkowych substancjismakowych, zapachowych, konserwujących.Produkty ekologiczne często posiadają większe walory smakowe, ale także wyższą zawartość składników odżywczych. Zawartość substancji szkodliwych dla zdrowia jest poniżej dopuszczalnych norm lub zerowa. W produkcji żywności nie pochodzącej z rolnictwa ekologicznego dopuszczalne jest stosowanie chemicznych środków ochrony roślin czy nawozów sztucznych, produkty pochodzenia zwierzęcego mogą zawierać pozostałości antybiotyków lub hormonów (stosowanych dla lepszego wzrostu). Produkty ekologiczne to produkty w najmniejszym stopniu negatywnie oddziałowujące na środowisko a ich certyfikacja zwiększa zainteresowanie przedsiębiorstw działaniami proekologicznymi. Dlatego warto sprawdzić czy faktycznie kupujemy żywność ekologiczną i pamiętać o wiarygodnym ateście.
Ekologiczne produkty znajdziemy nie tylko w sklepach ekologicznych, ale także w większości sklepów sieciowych z asortymentem spożywczym. Żywność ekologiczną możemy również zakupić korzystając z internetu.
Uwaga! Na etykiecie żywności ekologicznej powinien być zamieszczony certyfikat jednej z niżej wymienionych jednostek:
- Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S. A.
- COBICO Spółka z o.o.
- PNG Sp. z o.o.
- Bioekspert Sp. z o.o.
- Agro Bio Test Sp. z o.o.
- EKOGWARANCJA PTRE Sp. z o.o.
- Biocert Małopolska Sp. z o.o.
- TUV Rheinland Polska Sp. z o.o.
- Centrum Jakości AgroEko Sp. z o.o.
- SGS Polska Sp. z o.o.
Sylwia Leszczyńska, dietetyk kliniczny
