Wystawa „Mały Pacjent” to doskonała okazja, by przenieść się w świat dzieciństwa, pokazany z perspektywy historii pediatrii i pedagogiki. Organizatorzy zaprezentują wybór unikalnych fotografii, dokumentów archiwalnych oraz obiektów muzealnych, ilustrujących tematykę zdrowia, higieny oraz zabawy i wypoczynku najmłodszych.
Kameralna ekspozycja składa się z kilku części, które poruszają odrębne problemy i zjawiska, jak np. kolonie letnie, których początki sięgają drugiej połowy XIX wieku. Powstało wówczas Towarzystwo Kolonii Letnich, pełniące istotną rolę w systemie opieki nad dzieckiem aż do 1939 roku. Do najpopularniejszych ośrodków należały wówczas Ciechocinek, Lipka, Nowy Dwór, Milanówek, Truskawiec, Zakopane czy Rabka, w której z inicjatywy PCK już w 1922 roku powstał zakład kolonijny, zniszczony w wyniku działań wojennych. W drugiej połowie lat 40. miał miejsce gruntowny remont oraz ponowne otwarcie Rabki, a także budowa nowego gmachu zaprojektowanego dla 500 kuracjuszy. Zdjęcia z domów dziecka, należące do zbiorów Działu Starej Książki Medycznej, pochodzą także z lat 40., 50. i późniejszych. W czasie drugiej wojny światowej wiele placówek uległo likwidacji, w związku z czym konieczne było utworzenie nowych instytucji celem zapewnienia opieki dzieciom pozbawionym domu rodzinnego.
Wystawa „Mały pacjent” pozwoli także przyjrzeć się metodom leczenia chorób, które dziś nie są już tak powszechne. W okresie przed- i powojennym plagą wśród dzieci stała się krzywica, która charakteryzuje się zaburzeniami mechanizmu mineralizacji kości w wyniku niedoboru witaminy D. Sytuacja epidemiologiczna przedstawiała się katastrofalnie także w przypadku gruźlicy. Odrębna część wystawy skupia się na tematyce higieny dzieci i młodzieży, obejmującej zarówno zdrowie i pielęgnację, jak również aspekty opiekuńczo-społeczne. Jej zakres kształtował się wraz z rozwojem pediatrii. Czasem skutecznej propagandy higienicznej był okres międzywojenny – prowadzono wykłady i kursy, rozpowszechniano plakaty i ulotki, a także organizowano cykliczne imprezy, jak np. Tydzień Dziecka czy Dni Przeciwgruźlicze. Wtedy też otwierano pierwsze żłobki dzienne oraz fabryczne. Odrębną formą instytucji społecznych były tzw. stacje lotne wraz z kuchniami mlecznymi, tworzone przy zakładach pracy. Wszystkie te instytucje opieki nad dziećmi są pierwowzorem dzisiejszych przedszkoli.
Przyjrzymy się także historii szpitala dziecięcego Anny Marii w Łodzi, gdzie pod koniec XIX wieku odnotowywano najwyższy wskaźnik śmiertelności wśród dzieci na ziemiach polskich, a brak stacjonarnej opieki był szczególnie dotkliwy. W 1895 roku rozpoczęto zbiórkę funduszy celem budowy szpitala. Z jego działalnością związane są sylwetki wybitnych lekarzy, m.in. Józefa Brudzińskiego i Władysława Szenajcha, którzy sprawowali tam opiekę medyczną nad dziećmi w wieku od dwóch do piętnastu lat.
W ostatniej części wystawy znajdą się laurki wykonane przez najmłodszych pacjentów dla „Pana Doktora, który kocha dzieci chore”, zabawki, ulotki i broszury zaprojektowane z myślą o małym odbiorcy oraz zdjęcia przypominające o tym, że dzieciństwo to przecież przede wszystkim czas beztroskiej zabawy i radości.
Otwarcie wystawy: 18 maja, godz. 19:00
Wystawa potrwa do 30 września 2019 roku
Możliwość zwiedzania od pon. do pt. w godz. 9:00-15:00
Dział Starej Książki Medycznej
Ul. JAZDÓW 1A 00-467 Warszawa
Wystawa „Mały pacjent” została przygotowana ze zbiorów Działu Starej Książki Medycznej przez zespół pod kierunkiem Dyrektora Głównej Biblioteki Lekarskiej, dr. n. przyr. Wojciecha Giermaziaka.
Kurator: Dominika Ludwig
