W pewną sobotę, w 2007 roku grupa niezidentyfikowanych nastolatków w Szwedzkim miasteczku włamała się do szopy. Wzięła kanister z benzyną i polała dach szkoły. Wlała też benzynę do rur wentylacjach. Nim ktokolwiek się zorientował, szkoła spłonęła…
Czy każda Szkoła z mocą musi stanąć w ogniu?
Szkoła w Gråbo, należąca dzisiaj do sieci Changemaker Schools, czyli szkół z mocą zmieniania świata, powstała po tym, jak sfrustrowani uczniowie podłożyli prawdziwy ogień pod budynki zespołu edukacyjnego. Dorośli zrozumieli – uczniom szkoła się nie podobała. Ale zamiast zajmować się tropieniem i karaniem, razem z młodzieżą stworzyli nową szkołę na wzór wspólnych marzeń. Zamiast wprowadzenia rygorystycznych zasad, zaproponowano rozmowy, które przyniosły wolność, różnorodne sposoby nauczania i nauczyły młodych ludzi konsekwencji i odpowiedzialności.
Na zgliszczach powstała nowa, zupełnie wyjątkowa, wspólnie stworzona instytucja.
– W pewnym sensie ogień jest niezbędny, by szkoła mogła otrzymać tytuł Szkoły z mocą i należeć do sieci Changemaker Schools Ashoki. Zazwyczaj musi pojawić się ktoś kto ma w sobie ogień: nauczyciel, dyrektor lub dyrektorka, szkolny pedagog, który rozpali płomień w innych – tłumaczy Agata Stafiej-Bartosik, przedstawicielka Ashoki w Polce. – Musi pojawić się ktoś, kto nie obawia się zakomunikować, że umiejętności społeczne są przynajmniej tak samo ważne, jak wiedza.
Szkoły mogą rozbudzić w uczniach wiarę w siebie, mogą pomóc uczniom rozwijać empatię, umiejętność rozwiązywania problemów – mówi Adrianna Lepka, prezes Fundacji BGK. – Umiejętności społeczne takie jak praca zespołowa, kreatywność, empatia i zrozumienie otoczenia są przynajmniej tak samo ważne w edukacji jak wiedza. To one przygotowują młodzież do udanego życia w świecie ciągłych zmian – dodaje.
W płomieniach pozytywnej zmiany
Ważne jednak jest także to, jak się uczy. Szkoły z mocą promują aktywne uczenie się, same będąc instytucjami uczącymi się. – Kiedy rodzice zabierają swojego ośmiolatka do dentysty chcą, żeby było to zupełnie inne doświadczanie, niż kiedy oni w wieku ośmiu lat szli do dentysty. Jednak kiedy przychodzi do zaprowadzenia dziecka do szkoły, wtedy oczekują, że będzie ona taka sama jak dwie czy trzy dekady temu – mówi Lennart Nilsson, dyrektor Changemaker School (Szkoły z mocą) w Gråbo – tej właśnie, która powstała z popiołów. – Wkładamy olbrzymi wysiłek, by pokazywać rodzicom to, czego nauczyliśmy się o edukacji. Kiedy rodzice doświadczą tego, że ich dzieci chodzą
do szkoły szczęśliwe, przekonują się, że szkoła może być całkiem inna – dopowiada Nilsson.
Takie szkoły możliwe są tylko w Szwecji? Nic bardziej mylnego. Ashoka w ramach programu Szkoły
z mocą zmieniania świata realizowanego w Polsce dzięki Fundacji BGK, odwiedziła już pierwsze polskie placówki oświatowe, które chcą przyłączyć do programu.
– Są to fantastyczne miejsca, w których uczenie się jest przygodą, a nauczyciele, dzieci i rodzice tworzą wspólnotę oddziałującą na otoczenie. Najwspanialsze jest to, że są to nie tylko prywatne szkoły i nie tylko w dużych miastach, ale też szkoły publiczne, nieraz w małych miejscowościach – opowiada Martyna Rubinowska z Ashoki, koordynatorka programu Szkoły z mocą. –Jeśli znają Państwo takie szkoły, to do 15 listopada proszę je zgłaszać na www.szkolyzmoca.edu.pl – dodaje.
INFORMACJE DODATKOWE:
SZKOŁY Z MOCĄ ZMIENIANIA ŚWIATA
Program Szkoły z mocą zmieniania świata ma na celu identyfikowanie, łączenie oraz wspieranie szkół, które pomagają dzieciom rozwijać umiejętności społeczne. W roku szkolnym 2015/2016 pierwsze polskie Szkoły z mocą (Changemaker Schools) spotkają się na ogólnopolskiej konferencji
o umiejętnościach społecznych w edukacji i nowej drodze uczenia się. Rozpocznie się także współpraca Szkół z mocą z innymi europejskimi Changemaker Schools.
JAKICH SZKÓŁ SZUKAMY
Nie ma dwóch Szkół z mocą (Changemaker Schools), które wyglądają tak samo, ale wszystkie je łączy pewien zestaw takich samych cech. Nie proponujemy szkołom programu do wdrożenia, ale zauważamy i wspieramy pracę, którą szkoły już wykonują.
- WIZJA
Szkoła ma wizję i wdraża ją w praktyce, wspierając uczniów i uczennice w kształtowaniu umiejętności niezbędnych do zmieniania świata, czyli wyposaża dzieci w takie umiejętności jak empatia, kreatywność, przywództwo, uważność, praca w grupie i gotowość do wprowadzania zmian. Szkoła może mieć już duże osiągnięcia na tym polu, albo być na początku drogi. Ważne, by wszyscy w szkole wierzyli i byli zaangażowani w wizję i by pierwsze kroki w jej realizowaniu zostały już poczynione. - AKTYWNE UCZENIE SIĘ
Uczniowie i uczennice są aktywnymi uczestnikami, którzy uczą się w sprzyjającym im środowisku. Uczenie przez doświadczenie jest częścią każdego szkolnego dnia. - INNOWACYJNOŚĆ
Szkoła prezentuje zdolność i chęć rozwijania i testowania nowych idei, zachęcając uczniów i pracowników do innowacji w szkole i poza jej murami. - ODDZIAŁYWANIE
Szkoła z mocą – niezależnie od wielkości czy lokalizacji – ma zdolność i możliwość inspirowania innych szkół.
HARMONOGRAM PROGRAMU
15 listopada 2015 – zakończenie przyjmowania nominacji
październik-grudzień 2015 – wizyty studyjne w szkołach
luty 2016 – decyzja o wyborze szkół
marzec 2016 – ogólnopolska konferencja o umiejętnościach społecznych w edukacji
ASHOKA Innowatorzy dla Dobra Publicznego
Ashoka jest międzynarodową organizacją pozarządową, która znajduje i wspiera innowatorów społecznych. Staramy się budować ekosystem, dzięki któremu działalność tych wybitnych osób zyskuje większy impakt i generuje prawdziwą zmianę społeczną.
Osoby wybrane przez Ashokę systemowo, twórczo i mierzalnie zmieniają rzeczywistość. Działamy w 87 krajach. Do tej pory 3000 członków Ashoki na całym świecie przyczyniło się do zmniejszenia biedy, poprawy edukacji, sprawiedliwego dostępu do edukacji, do opieki zdrowotnej, większej przejrzystości władz publicznych, czy lepszej integracji społeczeństw. W Polsce nasza sieć liczy ponad 70 osób.
FUNDACJA BGK
Misją Fundacji BGK im. J. K. Steczkowskiego jest tworzenie przyjaznego i inspirującego otoczenia do rozwoju dzieci i młodzieży. Fundacja BGK realizuje programy zaangażowania społecznego w imieniu Banku Gospodarstwa Krajowego. Koncentruje swoje działania na wyrównywaniu szans edukacyjnych dzieci i młodzieży, budowaniu kapitału społecznego oraz popularyzacji idei wolontariatu. Fundacja BGK prowadzi konkurs grantowy Na dobry początek! i program wolontariatu pracowniczego Wolontariat jest super!. Jest partnerem programów Szkoły z mocą zmieniania świata i Stypendia Pomostowe oraz programów edukacji obywatelskiej: Młody Obywatel i Mała ojczyzna – wspólna sprawa.
