Muzeum Śląskie w Katowicach oraz Muzeum Narodowe w Warszawie wymienią między sobą arcydzieła Aleksandra Gierymskiego. Od 31 marca 2026 roku w Galerii polskiej sztuki nowoczesnej 1800–1945 w Katowicach gościć będzie słynna warszawska „Pomarańczarka”. W tym samym czasie katowicka wersja obrazu, znana jako „Żydówka z cytrynami”, zostanie zaprezentowana na wystawie w Warszawie, poświęconej jednemu z największych polskich mecenasów sztuki – hrabiemu Ignacemu Korwin-Milewskiemu.
Powrót do wielkiej kolekcji
Czasowa wymiana obrazów jest bezpośrednio związana z otwarciem w Muzeum Narodowym w Warszawie wystawy „Kolekcjoner. Ignacy Korwin-Milewski (1846–1926)”, która ma być dostępna dla zwiedzających od 17 kwietnia. Okazja jest szczególna: w 2026 roku przypada 180. rocznica urodzin i 100. rocznica śmierci tego wybitnego mecenasa i ekscentryka. Korwin-Milewski zdołał zgromadzić około 250 dzieł, które stanowiły trzon polskiego malarstwa najwyższej próby. Wystawa w Warszawie ma na celu zrekonstruowanie tej rozproszonej po śmierci hrabiego kolekcji. Jednym z dzieł, które znajdowały się w jego zbiorach, była właśnie „Żydówka z cytrynami”, na co dzień znajdująca się w zbiorach Muzeum Śląskiego.
Historia dwóch obrazów
Obie „Pomarańczarki” Aleksandra Gierymskiego to arcydzieła polskiego realizmu, które od lat budzą emocje nie tylko ze względu na swój kunszt, ale i burzliwe losy. Powstały w latach 80. XIX wieku w Warszawie, stanowiąc przejmujący zapis życia miejskiej biedoty.
Warszawska „Pomarańczarka” („Żydówka z pomarańczami”) stała się jednym z symboli strat wojennych Polski po tym, jak została zrabowana podczas II wojny światowej. Jej odnalezienie w 2010 roku na aukcji w Niemczech i szczęśliwy powrót do kraju był jednym z najważniejszych wydarzeń w polskim świecie sztuki ostatnich dekad. Z kolei katowicka „Żydówka z cytrynami”, choć kompozycyjnie zbliżona, posiada unikalną paletę barwną i stanowi dowód na to, jak Gierymski dążył do perfekcji, malując kolejne warianty tego samego tematu.
Obydwa obrazy wrócą do swoich rodzimych muzeów jesienią 2026 roku.
Muzeum Śląskie zaprasza wszystkich miłośników sztuki do odwiedzenia galerii przed końcem marca, aby po raz ostatni przed dłuższą przerwą zobaczyć „naszą” Żydówkę. Od 31 marca jej miejsce zajmie warszawska „Pomarańczarka”.
Bilety dostępne w kasach Muzeum oraz na stronie https://bilety.muzeumslaskie.pl/
