Sposób żywienia dzieci nie tylko od pierwszych dni ich życia, ale jeszcze w łonie matki, jest bardzo istotny. Wpływa bowiem na to, jak będą się rozwijały pod względem fizycznym, psychicznym (emocjonalnym), jak również intelektualnym. W głównej mierze to od nas – rodziców – będzie zależało, czy nasze pociechy będą prawidłowo się rozwijać, cieszyć dobrym zdrowiem i samopoczuciem. To właśnie my powinniśmy zapewnić dzieciom dietę w pełni zaspokajająca ich potrzeby żywieniowe. A zatem musimy zapewnić urozmaicone pożywienie i dostosowane do potrzeb na różnych etapach jego życia. Nie zapominajmy również o tym, iż nasze dzieci naśladują nasze zachowania żywieniowe, stąd – jakże ciągle jest aktualne – stare przysłowie: „Czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał”.
Pierwszym pokarmem naszych dzieci zwykle jest mleko matki – optymalne, fizjologiczne, łatwo przyswajalne i niealergizujące. Zawiera ono niealergizujące białko i wszystkie niezbędne aminokwasy w optymalnej kompozycji, a także aktywne białka odpornościowe (np. laktoferyna, lizozym) i komórki (makrofagi, neutrofile, limfocyty) chroniące przed infekcjami przewodu pokarmowego i układu oddechowego. Dodatkowo są źródłem czynników bifidogennych zapewniających prawidłowy rozwój mikroflory w przewodzie pokarmowym. Zaletą kobiecego pokarmu jest również to, że wywołuje mniej kolek jelitowych i łatwiejsze wypróżnienia, jest łatwo dostępne, oszczędza czas i pieniądze matki. Karmienie piersią wzmacnia więź psychiczną i uczuciową pomiędzy matką a dzieckiem. Zmienny skład mleka kobiecego zapewnia dostosowanie podaży składników do potrzeb rosnącego niemowlęcia. Mleko matki w pełni zaspokaja potrzeby pokarmowe niemowlęcia (poza wit. D) i zapewnia optymalny rozwój w pierwszych 6 miesiącach życia, jednak później wymaga już stopniowego rozszerzania diety, najlepiej zgodnie z zaleceniami zespołu ekspertów powołanych przez Konsultanta Krajowego ds. Pediatrii, podanymi w postaci modeli żywienia niemowląt karmionych piersią (2007). Warto przestrzegać zaleceń i raczej trzymać się schematu karmienia. Karmienie piersią powinno odbywać się na żądanie i warto zapomnieć o dawnych praktykach i nie dopajać dziecka np. wodą z cukrem. Matka karmiąca przynajmniej przez 3 pierwsze miesiące laktacji powinna stosować dietę lekkostrawną i unikać silnych alergenów.
Nie wprowadzajmy zbyt szybko produktów, róbmy to powoli, stopniowo i obserwujmy dziecko w celu ujawnienia się ewentualnych objawów alergii. Posiłki powinniśmy przygotowywać z produktów jak najmniej przetworzonych, świeżych i ze sprawdzonych źródeł. Nie bójmy się gotować dla naszych pociech, warto jednak pamiętać o tym, iż na początku mięso do zupek należy gotować oddzielnie, a dopiero później rozdrobnione dodawać do jarzynki, nie stosować dodatku soli. Dbajmy o to, by dieta dziecka była jak najbardziej urozmaicona. Warto również już w okresie niemowlęcym nauczyć dziecko picia wody i pod żadnym pozorem nie podawać mu słodyczy – wystarczy bowiem cukier z owoców.
W formie tabeli Model żywienia niemowląt karmionych piersią (2007)
Czasami zdarza się jednak, iż matka z różnych przyczyn nie może karmić piersią. Wtedy pozostaje jedynie zastosowanie do 6 miesiąca mleka początkowego, a od 7 mleka następnego. O rodzaju mleka jakie mamy podać dziecku powinien zdecydować pediatra, gdyż powinno być ono dopasowane do potrzeb i stanu zdrowia dziecka np. w przypadku alergików będą to mleka hipoalergiczne, przy nietolerancji laktozy – niskolaktozowe itp. W przypadku sztucznego żywienia zwróćmy szczególną uwagę na jakość wody używanej do przygotowywania mleka oraz higienę jego przyrządzania (butelki, smoczki). Warto i w tym przypadku kierować się wskazaniami podanymi w schemacie sztucznego żywienia niemowląt.
Tabela Model żywienia niemowląt karmionych sztucznie (2007)
Do pobrania:
mgr inż. Edyta Gulińska – specjalista żywienia człowieka, edukator Fundacja Fit Kid
