Każdej przyszłej mamie zależy, by zapewnić swojemu dziecku wszystko to, co najlepsze. Już od momentu poczęcia troszczy się o swojego maluszka, zwracając uwagę na styl życia oraz odpowiedni sposób żywienia. Choć ilość informacji oraz rekomendacji w zakresie właściwego postępowania dietetycznego może wydawać się dla kobiety zbawienna, niektóre z nich niekoniecznie są zgodne z aktualnymi wytycznymi i zaleceniami ekspertów. Poznaj jedne z najpopularniejszych faktów i mitów na temat prawidłowego odżywiania podczas ciąży.
Kobiety w ciąży nie powinny stosować diety wegetariańskiej – MIT
Choć w okresie ciąży zapotrzebowanie na wiele składników pokarmowych jest o wiele wyższe, według Amerykańskiego Stowarzyszenia Dietetyki prawidłowo zbilansowana dieta wegetariańska jest odpowiednia dla osób na różnych etapach życia, w tym dla kobiet ciężarnych[1]. To prawda, że każda dieta eliminacyjna może nieść ryzyko niedoborów, jednak dzięki właściwemu zaplanowaniu codziennego jadłospisu i ustaleniu odpowiedniej suplementacji można nie dopuścić do negatywnych skutków ich stosowania. W przypadku, jeśli kobieta spodziewająca się dziecka nie spożywa mięsa, powinna być przede wszystkim w stałym kontakcie z lekarzem i dietetykiem[2], którzy wskażą prawidłowe postępowanie – zarówno w zakresie diagnostycznym, jak i żywieniowym. Osoby stosujące dietę wegetariańską szczególnie narażone są na niedobór żelaza, wapnia, witaminy B12, witaminy D, selenu, cynku, jodu i kwasów omega 3[3], dlatego ich menu powinno uwzględniać produkty będące ich dobrym źródłem.
Kobieta w ciąży powinna jeść dla dwojga, nie za dwoje – FAKT
To prawda, że podczas ciąży przyszła mama musi dostarczyć niezbędną energię i składniki odżywcze zarówno dla siebie, jak i dla dziecka. Należy jednak pamiętać, że w I trymestrze ciąży zapotrzebowanie kaloryczne nie zmienia się w stosunku do okresu przed ciążą, natomiast należy zwiększyć podaż poszczególnych witamin: A, B1, B2, niacyny, choliny, kwasu pantotenowego, B6, B12, C, E, kwasu foliowego, a także składników mineralnych: wapnia i fosforu (w przypadku kobiet ciężarnych poniżej 19. roku życia), magnezu, żelaza, cynku, miedzi, jodu i selenu[4]. Dopiero w II trymestrze ciąży zapotrzebowanie energetyczne zwiększa się o 360 kcal dziennie, a w III trymestrze o 475 kcal – w porównaniu do potrzeb kalorycznych przed ciążą. Nadmiar spożywanych pokarmów oraz niewłaściwy dobór produktów (np. zbyt wysokie spożycie tłuszczu, białka, niski udział owoców i warzyw w codziennej diecie czy zastępowanie posiłków słodyczami), a w konsekwencji – niewłaściwa podaż składników pokarmowych może wpływać na wystąpienie wielu zaburzeń o podłożu metabolicznym zarówno w organizmie mamy, jak i płodu[5].
Spożycie kofeiny w czasie ciąży jest zabronione – MIT
Kofeina, której głównym źródłem w diecie człowieka jest kawa i herbata, swobodnie przenika przez łożysko do płodu. Choć jej spożycie w czasie ciąży budzi kontrowersje, to wpływ kofeiny na przebieg ciąży i rozwój dziecka podczas życia płodowego uzależniony jest od ilości jej spożycia[6]. Jak wskazują wyniki badań, w przypadku kobiet ciężarnych dozwolone jest umiarkowane spożycie kofeiny, które nie przekracza ilości 300 mg na dobę[7]. Jej zawartość w filiżance kawy parzonej metodą ciśnieniową wynosi 100-150 mg, natomiast bezpośrednio zalewaną wrzątkiem – 36-74 mg. Ilość kofeiny w naparze herbaty wzrasta wraz z czasem parzenia – w szklance czarnej herbaty ekspresowej, parzonej przez 5 minut, znajduje się ok. 40 mg kofeiny[8]. Należy pamiętać, że innym źródłem tej substancji są również takie produkty, jak czekolada, kakao czy napoje typu cola, jednak aktualnie nie istnieje wymóg zamieszczania informacji o obecności kofeiny na opakowaniach takiej żywności[9].
Dieta kobiet w ciąży wpływa na nawyki żywieniowe dziecka w przyszłości – FAKT
Udowodniono, że już na etapie ciąży prawidłowo skomponowana dieta ciężarnej wpływa na programowanie żywieniowe dziecka[10]. Podczas życia płodowego jeszcze nienarodzony maluszek poznaje smaki potraw spożywanych przez jego mamę – te pierwsze doświadczenia żywieniowe wpłyną na jego preferencje smakowe w przyszłości[11]. 1000 pierwszych dni życia, czas liczony od poczęcia przez pierwsze lata, to okres, w którym organizm dziecka rośnie i rozwija się najintensywniej. Właśnie dlatego niezwykle ważne jest, by przyszła mama już na etapie ciąży zadbała o zbilansowaną i urozmaiconą dietę, która przyczyni się nie tylko do spełnienia wymagań energetycznych i odżywczych dziecka, ale również wpłynie na kształtowanie się prawidłowych nawyków żywieniowych.
| Pamiętaj! Zaraz po tym, kiedy maluszek przyjdzie na świat, przydatnym narzędziem w planowaniu jego diety będzie kalendarz żywienia dziecka w 1000 pierwszych dni (0-36 miesiąc życia). To praktyczne i pomocne narzędzie, które stanowi zbiór wskazówek dotyczących żywienia niemowląt i małych dzieci do 3. roku życia. |
[1] Melina V. i wsp., Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: Vegetarian Diets, J Acad Nutr Diet. 2016 , 116(12), 1970-1980.
[2] Świątkowska D., Poradnik żywienia kobiet w ciąży. Instytut Matki i Dziecka, 53, 2014.
[3] Stolińska H., Prawidłowe bilansowanie diet wegetariańskich, Polish Journal of Nutrition 2015, 1 (01), 35-42.
[4] Jarosz M., Normy Żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, Insytut Żywności i Żywienia, 2017.
[5] Świątkowska D., Poradnik żywienia kobiet w ciąży. Instytut Matki i Dziecka, 28, 2014.
[6] Wierzejska R., Wpływ spożycia kofeiny na przebieg ciąży i rozwój płodu. 2012, 5, 2, 110-113.
[7] Wendolowicz, A., Stefanska, E., Ostrowska, L., 2014. Żywienie kobiet w okresie ciąży. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 20, 3, 341-345.
[8] Wierzejska R., Wpływ spożycia kofeiny na przebieg ciąży i rozwój płodu. 2012, 5, 2, 110-113.
[9] Ibidem.
[10] Socha J., i wsp., Żywienie dzieci a zdrowie wczoraj, dziś i jutro. Pediatria Współczesna. 2010, 12.1 34-37.
[11] Mika M., Matuszczyk P., Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych u niemowląt i małych dzieci, Standardy Medyczne Pediatria, 2017, T. 14, 733-738.
