Tylko prawidłowe skorygowanie wady wzroku w okresie dzieciństwa pozwala uniknąć niedowidzenia w przyszłości co przekłada się na lepsze wyniki w szkole i lepsze kontakty z rówieśnikami. Ostrość wzroku ma kluczowe znaczenie w procesie socjopoznawczym dziecka.
PAMIĘTAJ!
Niezwykle istotne jest przeprowadzenie badania wzroku w pierwszych dniach po porodzie. U wcześniaków oraz dzieci po fototerapii badanie okulistyczne powinno zostać przeprowadzone w 4,8,12 tygodniu życia. U dzieci donoszonych, urodzonych o czasie badanie okulistyczne powinno zostać wykonane w pierwszym roku życia. Jeżeli rodzic zauważy niepokojący objaw np. zez, zbyt częste mruganie, pojawienie się wydzielin z oczu, należy skontaktować się z lekarzem okulistą natychmiast.
Nieskorygowana krótkowzroczność (miopia, myopia). jest najczęstszą przyczyną obniżenia ostrości wzroku Obecnie mamy na świecie 1,6 miliarda ludzi z krótkowzrocznością – do 2020 będzie szacuje się że będzie ich 2,5 miliarda, jedynie ok. 40% osób z krótkowzrocznością jest skorygowanych. Rozpowszechnienie krótkowzroczności rośnie wraz z wiekiem. W Ameryce występowanie krótkowzroczności u dzieci między 5 a 7 rokiem życia szacuje się na około 3%, między 8 a 10 rokiem życia na 8%, między 11 a 12 rokiem życia na 14%, a między 12 a 17 rokiem życia na 25%. (1,6% > -8,0) Podobną tendencję wzrostu częstości wraz z wiekiem wykazano w poszczególnych grupach etnicznych, mimo różnic procentowych w danych przedziałach wiekowych. Przykładowo, dzieci z grupy etnicznej Chińczyków mają znacznie wyższy zakres krótkowzroczności w każdym wieku. Narodowe badanie przeprowadzone na Tajwanie wykazało częstość występowania krótkowzroczności równą 12% wśród 6-letnich dzieci i 84% u dzieci w wieku 16-18 lat. Podobne wyniki otrzymano w Singapurze i w Japonii. W Polsce wg danych opublikowanych przez prof. J. Szaflika krótkowzroczność większa od 0,5D dotyka 17% dzieci w wieku 6-15 lat.
U osób z krótkowzrocznością ostry obraz odległych obiektów zamiast bezpośrednio na siatkówce pojawia się przed nią, ulega rozmyciu. Stan ten może być spowodowany przez nadmierną siłę załamywania światło przez rogówkę , soczewkę, bądź przez zbyt długą gałkę oczną. Innymi słowy krótkowidz widzi wyraźnie z bliska, a aby osiągnąć ostry obraz z daleka, najczęściej mruży oczy. Dotychczas uważano, iż mechanizm rozwoju krótkowzroczności związany jest z widzeniem plamkowym, Z badań przeprowadzonych w ostatnich latach wynika jednak, iż rozwój krótkowzroczności związany jest przede wszystkim z nieostrym obrazem peryferyjnym, który powoduje wzrost gałki ocznej.
Zmiany biochemiczne zachodzące w oku krótkowzrocznym
Podczas wzrostu oka dochodzi do zmniejszenia ilości macierzy pozakomórkowej twardówki. Zmiany te są związane ze zmniejszonym poziomem transformującego czynnika wzrostu TGF-ß. Jednocześnie ulega zwiększeniu ilość metaloproteinaz odpowiedzialnych za degradację macierzy.
Czynniki modulujące zmiany w twardówce nie zostały do końca poznane. Czynnik TGF-ß uczestniczy w regulacji syntezy kolagenu, glikozaminoglikanów oraz proliferacji fibroblastów. Drugim ważnym regulatorem, jest, jak się wydaje, kwas retinolowy, który silnie hamuje syntezę glikozaminoglikanów ściśle powiązaną z procesem wydłużania się gałki ocznej.
Krótkowzroczność należy w pełni korygować za pomocą soczewek rozpraszających, oznaczonych znakiem minus (-).
Krótkowidz w okularach dobranych zgodnie z wadą, patrząc na bliskie obiekty, widzi je nieostro, bo ich obraz może być przesunięty z kolei za siatkówkę. Przez lata badacze sądzili, że gdy oko próbuje dostroić punkt ogniskujący do bliskich obiektów, oś gałki ocznej wydłuża się. To zaś nie tylko sprzyja powiększaniu się wady wzroku, ale też zwiększa ryzyko wystąpienia m.in. jaskry czy chorób siatkówki, które mogą prowadzić do ślepoty. Zapisywane więc były okulary nie w pełni korygujące wadę wzroku, tzn. słabsze niż faktyczna wada. Patrząc przez takie szkła, krótkowidz nadal widział obraz dalekich przedmiotów jako minimalnie nieostry, promienie odbite od nich ogniskowały się bowiem tuż przed, a nie dokładnie na siatkówce. Taka praktyka miała zmniejszyć ryzyko wydłużania gałki ocznej.
Naukowcy z brytyjskiego Polytechnik University w Cambridge razem z zespołem z Narodowego Uniwersytetu Malezji w Kuala Lumpur chcieli potwierdzić tę tezę, badając grupę 94 malezyjskich dzieci z krótkowzrocznością. Połowie badacze zapisywali okulary słabsze niż wada, a drugiej połowie – szkła o mocy w pełni korygującej wadę wzroku. Chcieli przez trzy lata co sześć miesięcy mierzyć długość gałki ocznej małych pacjentów. Spodziewali się, że – zgodnie z teorią – będzie ona mniejsza w grupie z niepełną korekcją wady. Ku swemu zdumieniu stwierdzili jednak, że oś oka szybciej wydłużała się u dzieci noszących za słabe szkła. Wyniki sprawiły, że naukowcy przerwali doświadczenie po dwóch latach.
Według Amerykańskiego Rejestru Badań Klinicznych ClinicalTrials.org obecnie w okulistyce prowadzonych jest wiele badań mających na celu poznania czynników wpływających nie tylko na rozwój ale przede wszystkim na spowolnienie progresji krótkowzroczności. Czynnikami hamującymi postęp krótkowzroczności poznanymi do tej pory są:
Ruch na świeżym powietrzu (Orinda Longitudinal Study i Sydney Myopia Study- uczestnikami tych badań były głównie dzieci europejskie (z pochodzenia). W badaniach Singapore SCORM Study- dzieci chińskie, malajskie i hinduskie. Wyniki tych badań potwierdziły, że przebywanie i ruch na świeżym powietrzu, chociaż 2-3 godziny dziennie, znacząco spowalniają progresję krótkowzroczności. Jest to prawdopodobnie związane ze zmniejszoną koniecznością wykorzystywania akomodacji (pomimo danych o niewielkim znaczeniu akomodacji), zwężeniem źrenicy w jaśniejszym oświetleniu (lepsza głębia obrazu), z bezpośrednim efektem ekspozycji na światło (uwolnienie siatkówkowego transmitera- dopaminy, znanej jako inhibitor wzrostu gałki ocznej- w pewnych warunkach). Sport czy też aktywność fizyczna, same w sobie, nie mają działania ochraniającego. Ważne jest przebywanie na dworze przy świetle dziennym. Działanie protekcyjne nie wynika z efektu zastępowania czasu, spędzonego na czytaniu i pisaniu, aktywnością na dworze.
Substancje farmakologiczne ( Atropina, Pirenzipina)
Atropina blokuje akomodację, wpływa na uwalnianie dopaminy.U dzieci stosujących atropinę zaobserwowano spowolnienie postępu krótkowzroczności, daje ona jednak objawy uboczne krótkotrwałe- światłowstręt, oraz długotrwałe- zmiany w siatkówce i zaćma, spowodowane ekspozycją na światło.
Pirenzipina wykazuje selektywnym działanie antymuskarynowe M1 w ciele rzęskowym jest ona jeszcze w trakcie badań klinicznych.
Wiele nadziei wiązano również z soczewkami dwuogniskowymi oraz okularami progresywnymi jednak metody te spowolniają rozwój myopii tylko w nieznaczym stopniu, wyniki nie są satysfakcjonujące.
Jedną z metod leczenia małej i średniej krótkowzroczności polecaną szczególnie dzieciom i młodzieży są soczewki kontaktowe o zindywidualizowanych parametrach zakładane na noc- tzw. Ortokorekcja (Orto-K). Metoda ta polega na formowaniu kształtu przedniej powierzchni rogówki, przy zastosowaniu specjalnych twardych gazoprzepuszczalnych soczewek kontaktowych. Spłaszczenie powierzchni rogówki, które zdecydowanie poprawia ostrość wzroku utrzymuje się przez cały dzień po zdjęciu soczewek, zapewniając wysoki komfort wzrokowy.
Pamiętajmy o regularnych kontrolach okulistycznych raz na pół roku u dzieci noszących okulary.
Aby zapobiegać progresji małej krótkowzroczności należy przestrzegać zasad higieny pracy wzrokowej. Bardzo ważne jest utrzymywanie odpowiedniej odległości oczu od książek, tabletów, monitorów komputerowych. Miejsce pracy powinno być również odpowiednio oświetlone. Istotne są również ćwiczenia rozluźniające akomodację, spoglądanie na odległy obrany obiekt najlepiej koloru zielonego.
UWAGA !!! – DO 9 CZERWCA PROMOCJA NA BADANIA
Szczegóły na stronie: https://instytutoka.pl/dni-matki-i-dziecka/
