Kiedy kończą się letnie upały, wieczory i poranki stają się coraz chłodniejsze. Duże różnice temperatur w ciągu doby sprzyjają przeziębieniom. Pod koniec lata trudno jest odpowiednio zaplanować strój dziecka, by chronił je przed przegrzaniem w ciągu dnia i jednocześnie zabezpieczał przed wieczornym chłodem.
Okres przejścia lata w jesień to czas pierwszych katarów, lekkich przeziębień, na ogół o łagodnym przebiegu. Gdy pojawiają się ich pierwsze objawy nie zawsze konieczna jest od razu wizyta u lekarza. Im dziecko jest młodsze, a także im wyższa jest gorączka towarzysząca objawom przeziębienia, tym wcześniej trzeba poradzić się pediatry. Gdy dołączają się wymioty lub silne bóle głowy, również należy zawsze pokazać dziecko lekarzowi.
Doświadczenia matek dzieci kilkuletnich, a szczególnie, gdy jest ich już kilkoro w rodzinie, pozwalają na samodzielne rozpoczęcie leczenia pierwszych objawów przeziębienia domowymi sposobami i środkami farmakologicznymi dostępnymi w aptece bez recepty. Oczywiście należy dokładnie przeczytać załączoną do nich ulotkę lub poradzić się farmaceuty w kwestii dawek i działań ubocznych.
Pierwszym bardzo prostym i skutecznym sposobem zapobiegającym rozwojowi przeziębienia po wychłodzeniu jest szybkie rozgrzanie. Można znaleźć na to różne sposoby: ciepła kąpiel, wymoczenie stóp w dobrze ciepłej wodzie, czy wypicie szklanki gorącego mleka lub owocowej herbatki (z czarnego bzu lub owoców dzikiej róży) z sokiem malinowym.
W ostrej fazie kataru z bólem głowy i objawami niedrożności górnych dróg oddechowych w pierwszym rzędzie należy zastosować przeciwbólowo paracetamol. Paracetamol pomoże także zwalczyć gorączkę często towarzyszącą objawom przeziębienia. U dzieci powyżej 2-3 roku życia można podawać preparaty złożone, zawierające – oprócz tych składników – pseudoefedrynę, która pomaga udrożnić nos, przez co ułatwi oddychanie. Dzieciom młodszym pomożemy w oddychaniu stosując donosowo kropelki lub żele, a także nawilżając śluzówkę preparatami soli fizjologicznej czy wody morskiej.
Pomocna w opanowaniu objawów przeziębienia i skracająca czas trwania choroby jest zarówno naturalna, jak i syntetyczna witamina C. Pobudza ona układ odporności, działa przeciwutleniająco, usuwając niekorzystne dla nas wolne rodniki powstające w procesie zapalnym. Znaleźć ją można m.in. w soku z owoców dzikiej róży, aronii, owocach cytrusowych, a także w zielonej natce pietruszki. Preparaty witaminy C wzbogacone w rutynę (np. NovorutinC Dzieci, NovorutinC Junior) mają wzmocnione działanie uszczelniające naczynia krwionośne, co skraca czas wodnistego kataru i zapobiega rozszerzaniu się objawów przeziębienia w organizmie.
Gdy pojawia się kaszel, zanim sięgniemy po środki farmaceutyczne, pamiętajmy o naturalnych preparatach, takich jak działający wykrztuśnie i rozrzedzający wydzielinę w drogach oddechowych napar z kwiatów lipy i wspaniale dezynfekujący syrop z cebuli. Do stosowania u najmłodszych polecam działający łagodnie wykrztuśnie, a jednocześnie przeciwkaszlowo, homeopatyczny syrop Malia. Przy suchym, męczącym kaszlu u dzieci powyżej 18-24 miesiąca, które potrafią już dobrze odkasływać, można podać przez 3-5 dni, w odpowiednich dawkach, ale tylko do godz. 15 (tak, by dziecko nie zalewało się wydzieliną podczas nocnego snu) preparat zawierający ambrosol (np. Mucosolvan, Mucollinę). Trzeba wtedy pamiętać o konieczności oklepywania ściany klatki piersiowej, by wspomóc ewakuację rozrzedzonej wydzieliny z oskrzeli.
Aby zapobiec powikłaniom łagodnego przeziębienia i skrócić jego leczenie u dzieci w każdym wieku zalecam pozostawienie małego pacjenta w domu (oczywiście nie zmuszać go do leżenia w łóżku, jeśli nie ma wysokiej gorączki) w pierwszych dobach choroby oraz ograniczenie wysiłku fizycznego tak, by nie obciążać jego układu krążenia. Ważne jest także podawanie większej ilości płynów, by zapobiec odwodnieniu związanemu z gorączką i przyspieszonym oddychaniem, a także ułatwić odkrztuszanie i wydalanie z moczem toksycznych produktów przemiany materii.
Zarówno w profilaktyce, jak i w leczeniu przeziębień u dzieci starszych, które zaakceptują złagodzony miodem i cytryną smak czosnku, bardzo pomocny może być domowej roboty syrop czosnkowy. Jeśli pomimo stosowania polecanych sposobów postępowania objawy przeziębienia nie łagodnieją lub ponownie wzrasta gorączka, należy niezwłocznie udać się z dzieckiem do lekarza.
Dr n. med. Maria Rudzińska- Chazan
