Produkty zbożowe, zaraz po warzywach i owocach, stanowią jeden z filarów diety dziecka. Tymczasem wyniki badania[1] zrealizowanego w ramach I edycji kampanii „Produkty zbożowe – pyszne i zdrowe!” pokazują wyraźną rozbieżność między zaleceniami a codziennymi nawykami polskich rodzin. Zaledwie 38% rodziców deklaruje podawanie dzieciom dwóch porcji dziennie, co dziesiąte dziecko spożywa tylko jedną porcję, a jedynie połowa respondentów wskazuje na trzy lub więcej. Jak podkreślają dietetyczki Magdalena Jarzynka-Jendrzejewska i Ewa Sypnik-Pogorzelska, ekspertki III edycji kampanii, to zdecydowanie za mało. Zgodnie z rekomendacjami, produkty zbożowe powinny być obecne w codziennej diecie dziecka kilka razy dziennie –minimum trzy porcje, w zależności od wieku i zapotrzebowania. Dlatego motywem przewodnim tegorocznej edycji jest hasło „Trzy porcje zbóż każdego dnia”, przypominające o prostym, ale kluczowym elemencie zdrowego żywienia.
Z badania przeprowadzonego w ramach kampanii wynika również, że sytuacja w przypadku produktów z pełnych ziaren jest jeszcze mniej korzystna. Ponad 33% opiekunów podaje je dziecku raz dziennie, niewielu rodziców więcej – kilka razy w tygodniu, a jedynie co dziesiąte dziecko sięga po pełnoziarniste produkty kilka razy dziennie.
Tymczasem niedostateczne spożycie produktów zbożowych, zwłaszcza pełnoziarnistych, może negatywnie wpływać na zdrowie i kondycję najmłodszych. Produkty zbożowe pełnią w ich codziennym żywieniu wiele istotnych funkcji:
- są źródłem energii – zbożowe dostarczają węglowodanów złożonych, które uwalniają energię stopniowo, zapobiegając nagłym spadkom sił i poprawiając wydolność fizyczną oraz psychiczną,
- są wsparciem dla mózgu –enzymy rozkładają węglowodany na glukozę – niezbędną do pracy mózgu, procesów uczenia się i zapamiętywania,
- ułatwiają trawienie – zawarty w nich błonnik wspomaga pracę jelit, reguluje wypróżnienia i wpływa korzystnie na mikrobiotę jelitową,
- zawierają dużo witamin i składników mineralnych – dostarczają witaminy z grupy B, magnez, żelazo, cynk i potas, które wspierają rozwój układu nerwowego, odporność i wzrost dziecka.
– Najwięcej wartości odżywczych zapewniają produkty pełnoziarniste. Zawierają one wszystkie części ziarna i dzięki temu dostarczają błonnik, witaminy oraz składniki mineralne. Produkty rafinowane, pozbawione większości tych składników, mają znacznie niższą wartość odżywczą, dlatego w diecie dziecka powinny dominować pełne ziarna – tłumaczy Magdalena Jarzynka-Jendrzejewska.
Korzyści ze spożywania produktów pełnoziarnistych jest wiele. Najważniejsze z nich to:
- lepsza praca układu pokarmowego i mniejsze ryzyko zaparć,
- wsparcie odporności dzięki zdrowej mikrobiocie jelitowej,
- stabilny poziom cukru we krwi i mniejsze napady głodu,
- niższe ryzyko otyłości, cukrzycy typu 2 i chorób serca,
- lepsze funkcjonowanie układu nerwowego i koncentracja.
Co daje regularne spożywanie trzech porcji zbóż dziennie?
Regularne spożywanie co najmniej trzech porcji produktów zbożowych dziennie:
- pomaga utrzymać stabilny poziom energii przez cały dzień,
- wpływa pozytywnie na koncentrację oraz może poprawiać wyniki w nauce,
- pomaga zmniejszyć chęć podjadania słodyczy i różnego rodzaju przekąsek,
- wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego,
- ma istotne znaczenie dla wzrostu i prawidłowego rozwoju dziecka.
A ile to porcja?
— Rodzice często pytają, czym w praktyce jest jedna porcja produktów zbożowych. To wcale nie musi być skomplikowane – porcja to po prostu ilość, którą łatwo odmierzyć w domowych warunkach. W przypadku dziecka może to być jedna kromka chleba (ok. 30–40 g), jedna mała bułka, pół szklanki kaszy, pół szklanki ugotowanego makaronu, 3–4 łyżki płatków owsianych lub jeden naleśnik, albo mała tortilla – wyjaśnia Ewa Sypnik-Pogorzelska. – Warto podkreślić, że trzy porcje dziennie to absolutne minimum. W przypadku dzieci bardzo aktywnych fizycznie, intensywnie uczących się czy będących w okresie szybkiego wzrostu, zapotrzebowanie na produkty zbożowe może być większe. Dlatego zawsze zwracajmy uwagę na dietę dziecka indywidualnie i dopasowujmy ją do jego stylu życia oraz potrzeb organizmu – dodają dietetyczki.
Warto pamiętać, że niezwykle ważna jest edukacja już od najmłodszych lat. Regularne spożywanie produktów zbożowych to nie tylko kwestia zdrowia, ale także budowania prawidłowych nawyków żywieniowych. Dzieci, które od najmłodszych lat uczą się różnorodności i jakości jedzenia, mają większą szansę na utrzymanie zdrowego stylu życia w dorosłości.— W III edycji kampanii chcemy pokazać rodzicom, że zdrowe żywienie dzieci nie musi być skomplikowane. Hasło „Trzy porcje zbóż każdego dnia” to prosta wskazówka, którą łatwo wdrożyć w codziennym jadłospisie. Zależy nam na tym, aby rodzice świadomie wybierali produkty o wysokiej wartości odżywczej i potrafili odróżnić je od tych wysokoprzetworzonych. Stawiamy na edukację opartą na prostych zasadach: czytajmy składy, wybierajmy pełne ziarno i dbajmy o regularność posiłków. Wierzymy, że nawet niewielkie zmiany mogą realnie wpłynąć na zdrowie i samopoczucie dzieci — mówi Agnieszka Falba-Gałkowska,Dyrektor Biura Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych, organizatora kampanii „Produkty zbożowe – pyszne i zdrowe!”.
[1] Sondaż zrealizowany przez SW Research Agencję Badań Rynku i Opinii metodą wywiadów on-line (CAWI) na panelu internetowym SW Panel, na reprezentatywnej próbie matek dzieci do lat 18 (N=505), w marcu 2024 r.
